Windows 10 einde support: 4 opties in 2026, ESU of upgrade

Windows 10 bereikte op 14 oktober 2025 het einde van de ondersteuning. Er is niets uitgezet: de pc start nog gewoon op, de licentie activeert nog steeds, de programma’s draaien door — alleen levert Microsoft geen beveiligingsupdates meer, dus elk lek dat sindsdien is gevonden blijft openstaan op een onbeschermde machine. In 2026 heb je vier realistische opties: je inschrijven voor consumenten-ESU (die zelf op 13 oktober 2026 afloopt), upgraden naar Windows 11, op Windows 10 blijven en de pc dichttimmeren, of overstappen op een Windows 10 Enterprise LTSC-versie die tot in 2027 wordt onderhouden. Hier zijn de echte data, kosten en afwegingen.

Wat het einde van de ondersteuning echt verandert

Einde van de ondersteuning is een servicebeslissing, geen uitknop.

Wat je niet meer krijgt:

• Maandelijkse beveiligingsupdates voor het besturingssysteem — kernel, drivers, netwerk, afdrukken, SMB, graphics.
• Stabiliteitsfixes en nieuwe functies. Windows 10 versie 22H2 ligt definitief stil.
• Gratis technische ondersteuning van Microsoft bij Windows 10-problemen.

Wat wél blijft werken:

• Activering. De servers van Microsoft accepteren nog altijd Windows 10-productsleutels, dus een schone installatie activeert in 2026 gewoon.
• De Microsoft Defender-updates voor beveiligingsinformatie (virusdefinities), toegezegd tot minstens oktober 2028.
• Microsoft 365-apps op Windows 10, met beveiligingsupdates tot 10 oktober 2028. Edge en WebView2 volgen een vergelijkbare horizon.
• Software en drivers van derden, tot elke leverancier op eigen tempo met Windows 10 stopt.

Het risico is cumulatief, niet acuut. Elke patchdinsdag komt er een publiek gedocumenteerd lek bij dat op jouw machine nooit meer gedicht wordt — en aanvallers lezen die bulletins ook.

Je vier opties in één oogopslag

Optie 1 — Consumenten-ESU: een brug die deze oktober eindigt

Extended Security Updates leveren uitsluitend kritieke en belangrijke beveiligingspatches — geen functie-updates, geen bugfixes, geen technische ondersteuning. Consumenten-ESU dekt 15 oktober 2025 tot en met 13 oktober 2026, en met één Microsoft-account dek je maximaal 10 apparaten.

Zo schrijf je je in

1. Controleer of de pc op Windows 10 versie 22H2 draait met alle laatste updates geïnstalleerd.
2. Meld je aan met een Microsoft-account met beheerdersrechten — lokale accounts en kinderaccounts kunnen zich niet inschrijven.
3. Ga naar Instellingen, Bijwerken en beveiliging, Windows Update en klik op Nu inschrijven in de ESU-banner.
4. Kies je route. In de Europese Economische Ruimte liet Microsoft de voorwaarde van Windows Back-up vallen na druk van consumentenorganisaties, dus in de EER schrijf je je gratis in — het account moet alleen elke 60 dagen op die pc inloggen. Daarbuiten: synchroniseren met Windows Back-up, 1.000 Rewards-punten of de eenmalige vergoeding.

Het addertje onder het gras in 2026

ESU is een vast venster, geen abonnement van twaalf maanden dat begint zodra je klikt: wie zich vandaag inschrijft, koopt de weken die resteren tot 13 oktober 2026 — geen heel jaar. Gebruik het dus om een migratie te overbruggen die je al hebt ingepland. Bedrijven komen verder via volumelicenties: commerciële ESU loopt tot oktober 2028, maar de prijs verdubbelt elk jaar (ruwweg 61 USD per apparaat in jaar één, 122 in jaar twee, 244 in jaar drie).

Optie 2 — Upgraden naar Windows 11 (voor de meeste mensen de moeite waard)

Als de hardware geschikt is, is upgraden het zonder meer waard: deze optie lost het probleem op in plaats van het uit te stellen. De minimumeisen:

• Een 64-bits processor die op de lijst van Microsoft staat — grofweg Intel 8e generatie, AMD Ryzen 2000 of Qualcomm 850 en nieuwer, 2 cores op 1 GHz.
• TPM 2.0 plus UEFI-firmware die geschikt is voor Secure Boot.
• 4 GB RAM en 64 GB opslag als ondergrens — realistisch gezien 8 GB en een ssd.
• Videokaart met DirectX 12-ondersteuning en een WDDM 2.0-driver.

Schrijf een pc niet af voordat je in de firmware hebt gekeken. Bij veel “incompatibele” machines staat de TPM simpelweg uit: zet PTT aan op Intel-moederborden of fTPM op AMD, converteer daarna de schijf van Legacy/CSM naar UEFI met het ingebouwde hulpprogramma mbr2gpt, zodat Secure Boot aan kan. PC Health Check noemt precies wat de blokkade is.

Er bestaan registeraanpassingen voor niet-ondersteunde processors, maar houd jezelf niet voor de gek: Microsoft stelt dat zulke apparaten geen recht hebben op updates, en recente versies vragen processorinstructies (SSE4.2, POPCNT) die oudere cpu’s niet hebben. Een noodverband, geen plan.

Moet je überhaupt een Windows 11-licentie kopen?

Niet altijd, en dat zeggen we liever eerlijk. Heeft de pc al een echte, geactiveerde Windows 10-licentie en komt hij door de hardwarecheck, dan behoudt de in-place upgrade je bestanden, programma’s én activering — je betaalt niets. Een sleutel heb je in vier gevallen nodig: Windows is niet geactiveerd; je installeert opnieuw op een andere machine; de oude licentie was OEM en verdween samen met het moederbord; of je wilt van Home naar Pro voor BitLocker, Extern bureaublad als host, Hyper-V en deelname aan een domein. Een Windows 11 Pro-licentie vanaf 9,90 EUR of een Windows 11 Home-licentie dekt precies die gevallen — voor dat bedrag is een goedkope Windows 11-licentie het meer dan waard. Twijfel je over de editie? Onze vergelijking van Home, Pro en Enterprise geeft uitsluitsel, en onze prijsvergelijking voor Windows 11 laat zien waar je geld naartoe gaat.

Eén nuttig detail: het installatieprogramma van Windows 11 accepteert nog steeds geldige Windows 10-productsleutels. Wie dus een Windows 10 Pro-sleutel van 9,90 EUR koopt, activeert vandaag Windows 10 en morgen Windows 11 Pro op dezelfde pc. Haal eerst de officiële ISO binnen — onze gids voor legaal downloaden behandelt de Media Creation Tool en schone installaties.

Optie 3 — Op Windows 10 blijven zonder ESU

Verdedigbaar voor een machine die één specifiek apparaat aanstuurt: een oude scanner, een CNC-besturing, een studio-opstelling. Een slecht idee voor de gezinspc waarop je bankiert en mailt. Blijf je toch zitten, compenseer dan:

1. Surf niet langer als beheerder. Een standaard gebruikersaccount blokkeert een flink deel van de aanvallen die op rechtenverhoging leunen.
2. Houd je browser bij. Chrome, Edge en Firefox krijgen op Windows 10 nog updates; de browser is nu je echte veiligheidsgrens.
3. Isoleer de machine. Geen inkomende RDP, geen poorten doorsturen, SMBv1 uit en bij voorkeur een apart VLAN of gastnetwerk.
4. Maak fatsoenlijke back-ups. Drie kopieën, twee soorten media, één offline — het enige betrouwbare antwoord op ransomware op een ongepatcht systeem.
5. Verklein het aanvalsoppervlak. Gooi Java, oude pdf-lezers, verweesde plug-ins en alles wat je nooit meer opent van de schijf.
6. Laat Defender aan staan met cloudbeveiliging ingeschakeld, en zet DNS-filtering aan op de router.

Deze maatregelen verkleinen het risico. Ze nemen het niet weg — niets hiervan komt in de buurt van een gepatchte kernel.

Optie 4 — Windows 10 Enterprise en de LTSC-route

Het Long-Term Servicing Channel is de enige tak van Windows 10 die officieel nog ondersteund wordt. Windows 10 Enterprise LTSC 2021 krijgt beveiligingsupdates tot 12 januari 2027, en de IoT Enterprise-variant zelfs tot 13 januari 2032. LTSC komt zonder Store, zonder Cortana en zonder jaarlijkse functie-updates — stabiliteit is het hele punt, en dat past bij kiosken, industriële apparatuur en testopstellingen.

Twee eerlijke kanttekeningen: LTSC-media lopen via volumelicentieovereenkomsten, dus het is geen route voor consumenten, en Microsoft raadt het af op gewone kantoor-pc’s, waar de magere app- en driverondersteuning je snel opbreekt. Wil je vooral de Enterprise-mogelijkheden op een gewone Windows 10 — AppLocker, Credential Guard, fijnmazig BitLocker-beheer — dan is een Windows 10 Enterprise-licentie de directe weg, en die upgradet in place vanaf Pro.

Vergeet Office niet

Windows 10 en Office 2019 liepen op dezelfde dag uit de ondersteuning, en Office 2021 volgt dit najaar. Ben je toch aan het opnieuw inrichten, breng dan meteen beide levenscycli op één lijn.

Alle drie zijn eeuwigdurende licenties, geen abonnement. Moet de machine nog jaren mee, dan is Office 2024 Pro Plus de enige met een horizon voorbij 2026.

Veelgestelde vragen

Is het illegaal om Windows 10 in 2026 te blijven gebruiken?

Nee. Je licentie is eeuwigdurend en vervalt niet samen met de ondersteuning, dus je mag Windows 10 draaien zolang de hardware het volhoudt. De vraag is risico, geen legaliteit. Op een pc die aan het internet hangt en persoonsgegevens verwerkt, is een ongepatcht systeem een reëel gevaar — en verwerk je beroepsmatig klantgegevens, dan verhoudt dat zich slecht tot de AVG-plicht om passende technische maatregelen te nemen.

Kan ik na het einde van de ondersteuning nog een nieuwe Windows 10-sleutel activeren?

Ja. Activering en ondersteuning zijn losse systemen: de servers van Microsoft accepteren nog altijd Windows 10-sleutels, dus een verse installatie is binnen enkele minuten geactiveerd. Daarom blijft een Windows 10-licentie kopen een verstandige zet voor een oudere of tweede machine — en daarom brengt diezelfde sleutel je later ook naar Windows 11 Pro. Krijg je een foutcode bij het activeren, dan werkt onze gids over activeringsfouten 0xC004C003, 0xC004F074 en de rest stap voor stap af.

Mijn pc zakt voor de Windows 11-check — is hij afgeschreven?

Niet per se. Kijk eerst in de firmware: de TPM (PTT bij Intel, fTPM bij AMD) is vaak wél aanwezig maar uitgeschakeld, Secure Boot vraagt om UEFI in plaats van Legacy/CSM, en sommige moederborden hebben eerst een BIOS-update nodig. Dat redt heel wat machines uit 2017-2019. Staat de processor echt niet op de lijst, dan is de realistische route: ESU tot oktober, daarna een afgeschermde offline rol voor die pc, of nieuwe hardware.

Upgraden in place of toch een schone installatie?

In place als het systeem gezond is: je bestanden, programma’s en digitale licentie blijven behouden, en het gaat veel sneller. Schoon installeren als de machine jaren aan software heeft opgestapeld, als je van Home naar Pro gaat of als je naar een andere pc verhuist. Bewaar je productsleutel en de e-mail waarin hij binnenkwam — een echte retail-licentie mag je na een hardwarewissel opnieuw gebruiken, terwijl een OEM-sleutel aan het oorspronkelijke moederbord vastgeklonken blijft.